Vấn nạn mạo danh deepfake người nổi tiếng đang ngày càng phổ biến. Công nghệ AI có khả năng giả mạo hình ảnh và giọng nói với độ chính xác đến kinh ngạc. Những video lừa đảo này không chỉ bôi nhọ danh dự nghệ sĩ mà còn khiến nhiều khán giả rơi vào bẫy lừa đảo. Trong bài viết này, hãy cùng GMNC nhận diện về các chiêu trò tinh vi này nhé!
Sự phổ biến của AI trong cuộc sống hiện nay
Chúng ta đang sống trong một thời đại mà AI hiện diện ở khắp mọi nơi, từ những trợ lý ảo trên điện thoại đến các thuật toán gợi ý nội dung trên mạng xã hội. Theo thống kê, có tới 34% người dùng hiện nay sử dụng các trình tạo ảnh AI cho mục đích giải trí và sáng tạo cá nhân.
Sự phổ biến này giúp công nghệ AI trở nên dễ tiếp cận hơn bao giờ hết. Chỉ với vài thao tác đơn giản trên máy tính hay thậm chí là điện thoại thông minh, một người bình thường cũng có thể tạo ra những nội dung hình ảnh, âm thanh ấn tượng.
Công nghệ AI phát triển, một mặt thúc đẩy sự sáng tạo, nhưng mặt khác lại vô tình trở thành món đồ để các đối tượng xấu có thể mạo danh deepfake người nổi tiếng nhằm mục đích lừa đảo.
Lợi dụng AI để mạo danh deepfake người nổi tiếng
Khi mạng xã hội ngày càng phổ biến, kẻ xấu có thể dễ dàng thu thập hu thập hình ảnh, video và giọng nói của mọi người, kể cả người nổi tiếng. Sau đó, chúng sử dụng các thuật toán Deepfake tinh vi để “hợp nhất” vào một kịch bản đã được dàn dựng sẵn. Kết quả là những đoạn video mạo danh ra đời với độ chân thực đến kinh ngạc, đủ sức đánh lừa đại đa số người xem.
Thực tế tại Việt Nam đã ghi nhận không ít trường hợp các nghệ sĩ, nhà báo nổi tiếng trở thành nạn nhân của trò lừa đảo này. Một ví dụ điển hình là hình ảnh và giọng nói của nhà báo Lại Văn Sâm bị giả mạo để tạo ra các kênh thông tin không chính thống, khiến khán giả lầm tưởng đây là phát ngôn chính thức của ông. Nếu lỡ xem phải những nội dung này, một khán giả bình thường hẳn sẽ không hề nghi ngờ mà đặt trọn niềm tin vào những thông tin giả mạo.
Không chỉ dừng lại ở việc giả mạo danh tính, công nghệ này còn được dùng để trục lợi bất chính. Đạo diễn Lý Hải và ca sĩ Khắc Việt cũng từng lên tiếng bức xúc khi hình ảnh của mình bị lồng ghép bằng Deepfake vào các clip quảng cáo cho các dịch vụ trái phép, tặng quà tri ân lừa đảo hay lan truyền thông tin xấu độc.
Hệ quả từ việc mạo danh deepfake người nổi tiếng
Hệ quả của vấn nạn này là vô cùng khôn lường, ảnh hưởng trực tiếp đến cả nạn nhân lẫn cộng đồng.
Đối với những người nổi tiếng
Uy tín và danh dự mà họ mất bao công sức xây dựng có thể bị hủy hoại chỉ bằng những dàn dựng bằng AI.
Ca sĩ Khắc Việt từng chia sẻ đầy cay đắng về tâm lý hoang mang khi đối mặt với scandal từ trên trời rơi xuống: “Về tâm lý thì khi người ta chạm vào các nội dung đấy thì người ta đã thấy ấn tượng xấu rồi. Dù sau đó mình có giải thích hay có biện pháp thông báo thì ấn tượng xấu nó vẫn bị lan truyền…”. Những đoạn video giả mạo còn có thể khiến người nổi tiếng vướng vào các rắc rối khác như: bị đối tác cắt hợp đồng và chịu sự quay lưng của người hâm mộ.
Đối với xã hội
Việc mạo danh deepfake người nổi tiếng là một công cụ góp phần gia tăng vấn nạn lừa đảo. Theo thống kê, có tới hàng ngàn người đã “sập bẫy” từ các thông tin giả mạo đó. Bằng việc kêu gọi đầu tư, quyên góp từ thiện,…có nhiều khán giả đã mất cả hàng tỷ đồng.
Bên cạnh đó, Deepfake còn bị lợi dụng để lan truyền tin giả, xuyên tạc sự thật, gây hoang mang dư luận gây ảnh hưởng đến trật tự, an toàn xã hội.
Cảnh báo tới khán giả
Trước tình trạng mạo danh deepfake người nổi tiếng ngày càng diễn biến phức tạp, các cơ quan chức năng và các nền tảng mạng xã hội đang nỗ lực siết chặt quản lý.
Một số nền tảng lớn đã đưa ra quy định bắt buộc dán nhãn AI lên nội dung, hạn chế hiển thị và cắt doanh thu đối với các video lạm dụng công nghệ này để mạo danh. Tuy nhiên, trong khi chờ đợi các giải pháp, bản thân mỗi người dùng cần tự nâng cao cảnh giác cho mình.
Hãy luôn tỉnh táo và thận trọng trước bất kỳ thông tin nào liên quan đến việc kêu gọi chuyển tiền, đầu tư hay quảng cáo sản phẩm từ người nổi tiếng. Cần kiểm chứng kỹ lưỡng qua các nguồn tin chính thống như: báo chí, đài truyền hình hoặc trang cá nhân có dấu tích xanh chính chủ. Khán giả cần học cách nhận diện các dấu hiệu bất thường trong video Deepfake như: cử chỉ gương mặt cứng nhắc, giọng nói thiếu cảm xúc tự nhiên, các lỗi ánh sáng hoặc vùng da xung quanh mắt, miệng bị nhòe. Đừng để lòng tin và tình yêu dành cho thần tượng biến mình thành nạn nhân của những trò lừa đảo công nghệ cao.
Tham khảo thêm: AI fake và hoa hậu Bảo Ngọc – Cảnh báo lừa đảo tinh vi
Kết luận
Vấn nạn mạo danh deepfake người nổi tiếng là một thách thức lớn trong thời đại số, đòi hỏi sự chung tay của toàn xã hội. Công nghệ AI bản chất không xấu, nhưng cách con người sử dụng nó sẽ quyết định giá trị mà nó mang lại. Trong khi các bên liên quan đang nỗ lực tìm kiếm giải pháp, mỗi khán giả hãy tự trang bị cho mình kiến thức. Đừng vội tin, chia sẻ trước những thông tin chưa được kiểm chứng.
